تحلیل نیمه نهایی لیگ قهرمانان آسیا با عناصر کیفی

الهلال؛ ضریب XG بالاتر برای برد ۶-۲ مجموع

یکی از مهمترین موضوعاتی که از سالهای اولیه شکل گرفتن فوتبال پس از انتها هر بازی بین مربیان، بازیکنان، کارشناسان و هواداران پیرامون آن بحث و جدل شکل میگیرد، این است که برد حق کدام تیم بوده است ؟

به گزارش "توپ" ، این داوری البته نتایج مختلفی دارد چراکه مشخص شده ذهنیتی که یک بازی برای بیننده (مربی، کارشناس، هوادار) از یک بازی فوتبال باقی می ماند عموما با واقعیت متفاوت است. از کل ۹۰ دقیقه حداکثر بین ۱۰-۱۵ دقیقه در ذهن شخصی که بازی را زنده تماشا کرده است ماندگار میشودکه این ۱۰-۱۵ شامل وقایع مهم بازی و چند دقیقه آخر هر نیمه است و التبه بستگی بسیاری همچنین به نتیجه بازی دارد. (به طور مثال اگر تیم محبوب شما بازی را باخته باشد، بیشتر لحظات منفی مانند اشتباه تاثیرگذار روی گل، پاسهای اشتباه، فرصت از دست رفته و ... در ذهن باقی میمانند.)

 

جالب اینکه بعد از بازی، مربیان هر ۲ تیم مدعی میشوند که تیم ما در زمین برتر بوده است و ۵-۶ فرصت ۱۰۰% گلزنی را از دست داده ایم یا مثلاگفته میشود فلان مهاجم هر بازی ۲-۳ فرصت ۱۰۰% خراب میکند و نمیتواند گل بزند اما اساس این ادعاها بر چه پایه ای است؟ آیا واقعا میتوان در مورد کیفیت موقعیتها اظهار نظر کرد؟ آیا اساسا امکان ارزیابی عینی (objective) بازیها بر اساس اتفاقات واقعی درون زمین بجای اظهار نظرهای ذهنی (subjective) وجود دارد؟

 

*هدف اصلی در فوتبال گل زدن است. فرقی هم نمیکند که یک تیم مالکانه بازی می کند، فقط ضدحمله می زند، توپهای بلند ارسال می کندیا ...  مهم این است که تیم بتواند گل بزند و گلی نخورد تا پیروز بازی شود. بنابراین هدف هر مربی بالا بردن تعداد ضربه به سمت دروازه حریف و جلوگیری از ضربه های حریف به سمت دروازه خودی است.


*با این مقدمه به بحث اصلی می رسیم . برای رسیدن به یک شاخص واقعی از حدود ده سال پیش بحث در مورد اندازه گیری کیفیت موقعیتهای ایجاد شده توسط تیمها جدی تر شد.  اولین فاکتوری که بعنوان معیار پیشنهاد شد، تعداد شوتهای داخل چهارچوب یا Shots On Target (SoT) هر تیم بود. اما ایرادی که این داده دارد، عدم دادن اطلاعات در مورد کیفیت هر ضربه به سمت دروازه میباشد. یعنی فرقی نمیکند که از فاصله ۴۰ متری کنار خط طولی زمین شوت زده شده باشد یا از داخل محوطه شش قدم.در همین راستا پس از چند سال آزمون و خطا، فاکتوری به نام “Expected Goals” (xG) یا "گلهای محتمل" ایجاد شد. این فاکتور عددی بین ۰ تا ۱ میباشد و احتمال گل شدن هر ضربه ای به سمت دروازه را محاسبه میکند. مثلا اگر xG یک ضربه ۰.۳۵ باشد، یعنی احتمال گل شدن آن ضربه ۳۵% است.


*اما این عدد از کجا میآید؟ تمامی شوتهای سالهای اخیر در پنج لیگ برتر اروپا (با توجه به موجود بودن آمارها) را از جنبه های مختلف مورد بررسی قرار دادند. در نهایت به فرمولهایی رسیدند که با توجه به فاکتورهای مختلف و مقایسه آن با شوتهای مشابهی که قبلا در همان وضعیت زده شده است، هر شوتی را مورد ارزیابی قرار میدهد. با توجه به فاصله ضربه تا گل، زاویه نسبت به گل، تعداد مدافعان حریف، نوع پاس (سانتر، کرنر، پاس عمقی و...)، نوع ضربه (پا، سر)، درصدی برای گل شدن آن ضربه در نظر می گیرد. پس با ارزشگذاری کیفی موقعیتهای هر ۲ تیم میتوان به نتیجه بهتری در مورد عملکرد هر تیم در بازی رسید. بدون آنکه ادعاهای ذهنی در مورد بازیها داشت. با جمع کردن xG هر یک از شوتها، میتوان به عددی رسید که عملکرد تیم در بازی را مشخص می کند.

 


 

مثلا در عکس بالا رئال مادرید موقعیتهای بیشتری با کیفیت بالاتری خلق کرده که باید حدود سه گل زده نتیجه آن شوتها میشد. موقعیتهای خوبی هم به حریف نداده است. پس نتیجه منطقی این بازی باید با برد رئال به انتها میرسیده است که اینگونه شده است.

 

*مثال دیگر بازی لیورپول مقابل یونایتد در روز شنبه است که تیم کلوپ با وجود خلق ۳-۴ فرصت خوب نتوانست گلی بزند و بازی با تساوی بدون گل به انتها رسید. در صورتی که در با توجه به کیفیت ضرباتی که ۲ تیم به دروازه یک دیگر زدند بازی باید با پیروزی ۲-۰ لیورپول همراه میشد. در این مواقع چند عامل ممکن است وجود داشته باشد. عملکرد عالی دروازه بان حریف (مهار دخیا مقابل ماتیپ)، عملکرد ضعیف مهاجمان در همه کنندگی (چند ضربه محمد صلاح) یا بدشانسی. در نتیجه ممکن است تیمی بسیار خوب بازی کند، به حریف اجازه خلق فرصت خوب ندهد و موقعیتهای با کیفیتی ایجاد کند اما نتیجه چیز دیگری شود.

 

 

*با xG، کیفیت عمکرد دفاعی یک تیم همچنین قابل اندازه گیری میشود. یک تیم هرچقدر xG دفاعی پایینتری داشته باشد در دفاع موفقتر است. در نتیجه با محاسبه تفاضل گل xG یک تیم در هر بازی یا همه بازیها میتوان ارزیابی نسبتا مناسبی از آن تیم در هر بازی یا همه بازیهای لیگ داشته باشیم. معمولا تیمهایی که تفاضل xG بالاتری دارند، کیفیت بالاتری دارند و در ادامه دیدارها همچنین احتمال برنده شدن بیشتری از حریف خود دارند. به این دلیل که در نتیجه مسابقه در فوتبال شاید شانس هم دخیل باشد، اما با ارائه عمکلرد بهتر در طول دیدارها یک تیم شانس بیشتری در بردن بازیها دارد. برای همین میتوان آینده یک تیم را همچنین پیش بینی کرد. چون با تداوم همان عملکردها، فاکتورهای دیگر کمرنگتر میشوند و به سمت نتیجه واقعی میل پیدا میکنند. یعنی اگر تیمی از کیفیت واقعی خود بهتر عمل کند، در ادامه نتایج بدتری خواهد گرفت. نیز اگر تیمی از عملکردی که ارائه میکند بدتر نتیجه بگیرد، در ادامه با تکرار همان عمکرد، نتایج بهتری خواهد گرفت.

 

 

 

*مثالهایی از لیگ انگلیس
 

- میتوانیم به لیگ برتر انگلیس برویم. منچستر سیتی در فصل گذشته با اختلاف بالاترین تفاضل گل xG را در بین تیمها داشت. اما در انتها فصل سوم شد. ۲ دلیل عمده این اتفاق، عمکلرد ضعیف براوو در زیادی از بازی ها بود که سبب شد حدود ده گل بیشتر از xG دفاعی خود گل دریافت کنند.بر همین اساس از قبل از شروع فصل امسال پیش بینی میشد که تیم پپ با استخدام یک گلر بهتر (ادرسون) در صورت داشتن همان کیفیت، بتواند با اختلاف از بقیه تیمها بهتر نتیجه بگیرد.

 

-در مورد چلسی این خصوص برعکس بود. این تیم حدود ۲۰ گل بیشتر از xG خود در طول فصل توانسته بود به ثمر برساند. برای همین پیش بینی میشد که اگر تغییر مثبتی در کیفیت بازی خود نتوانند ایجاد کنند، در فصل جدید شاید گرفتن نتایج گذشته امکان پذیر نباشد.

 

- لیورپول در این فصل چه در لیگ برتر و چه در جام قهرمانان اروپا، در اکثر بازیها توانسته موقعیتهای با کیفیتی ایجاد کند. اما به دلایل مختلف آمار گلزنی خیلی پایینتری از xG خود داشته است. به همین دلیل، با وجود اینکه کلوپ نتوانسته نتایج قابل قبولی بگیرد، اما با ادامه همین روند و بازیها بدون شک در ادامه فصل نتیجه بازیها همچنین مشابه عملکرد آنها خواهد شد، و نتایج بهتری خواهند گرفت.

 

 

*و اما استقلال و پرسپولیس

 

به عنوان نمونه میتوان عمکرد استقلال در چند بازی ابتدایی این فصل و بازی آخر آنها را همچنین بررسی کرد.


بررسی فرصت های استقلال در چهار بازی ابتدایی فصل برابر استقلال خوزستان، تراکتورساز ی، پدیده و سایپا در زمان سرمربیگری علیرضا منصوریان نشان می دهد که این تیم به جز بازی با تراکتورسازی موفق شده فرصت هایی با کیفیت تری با ضریب XG بالا روی دروازه جریفانش خلق کند اما در بازی با فولاد که شفر برای اولین بار روی نیمکت آبی ها نشست ، ضریب XGخوبی برای استقلال ثبت نشده است .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

*ضریب XGپرسپولیس در بازی الهلال

 

در دیدار رفت پرسپولیس برابر الهلال، پرسپولیسی ها در ضدحملات و با اشتباهات فردی خودشان موقعیتهای فوق العاده ای  تیم رقیب دادند که در نتیجه این اشتباهات آنها توانستند چهار گل به ثمر برسانند. در بازی برگشت همچنین با وجود شروع خوب شاگردان برانکو با توجه به اینکه با اعلام پنالتی برای الهلال عملا بازی برای پرسپولیس همه شد، آنها همانند بازی رفت نتوانستند در ادامه ضربات بسیاری به دروازه حریف بزنند و موقعیتهای با کیفیتی خلق کنند. این شکل نشان می دهد که ضریب XGپرسپولیس در نیمه نهایی آسیا چندان مطلوب نیست .

 

 

 

 

گزارش از کیانوش فروزش

اخبار مرتبط


دیدگاه کاربران

برای ثبت دیدگاه وارد وب سایت ما شوید.

آخرین اخبار